10 duurzame dilemma’s: het is niet altijd wat je denkt (verborgen impact)

Duurzamer leven kan zo makkelijk zijn als de verwarming een graadje lager zetten. Maar helaas is duurzaam leven lang niet altijd zo simpel.

In de afgelopen jaren heb ik op basis van mijn gevoel en met inspiratie van anderen steeds meer stapjes gezet om milieuvriendelijker te leven.

Tot ik echter leerde dat dat onderbuikgevoel over wat duurzaam is, niet altijd klopt. En je moet wel weten wat het beste is, om de beste keuze te maken.

Daarom wil ik hier graag wat meer over delen, want wat is dan wél het beste? Ik licht graag 10 duurzame dilemma’s toe in deze duurzame blog!

Duurzaam leven beginners - duurzame dilemma's

Duurzame dilemma’s: wat is duurzaam & hoe kun je duurzaam leven?

Er valt op allerlei aspecten in het proces te verduurzamen en helaas kent niet iedereen alle aspecten (en het is niet altijd 1+1 = 2).

Zo zijn we vaak gericht op bijvoorbeeld het verminderen van plastic, want dat zien we zelf in de prullenbak gaan en in de zee drijven.

Maar er is nog zoveel meer dat wij niet zien, dat vaak een nog grotere verborgen impact heeft (waterverbruik, luchtvervuiling, ontbossing etc.)

We kijken vaak naar de verpakking in plaats van naar de impact van het product en de energie die het verbruikt in plaats van de productie.

En dan zijn er mensen die ‘in de slachtofferrol kruipen’ door te zeggen dat China veel vervuilender is en dat het dus geen zin heeft om zelf wat te doen.

Maar: wij besteden veel productie uit aan China en importeren dat vervolgens helemaal hierheen… Dat gegeven zet je hopelijk wel aan het denken!

Duurzaamheid als consument of als bedrijf?

Ik ben het helemaal eens met mensen die zeggen dat bedrijven moeten verduurzamen, maar verandering begint bij jezelf.

Dan moet je dus wel weten wat de beste keuze is en zoals ik hierboven al aangaf is dat niet altijd de keuze die je denkt.

Dat is mijn insteek van dit artikel: om je daar bewust van te maken en 10 (van mijn) duurzame dilemma’s met je te delen.

Zodat je hopelijk op basis hiervan keuzes kunt maken die echt verschil maken, voor jezelf, voor anderen en de aarde!

Verborgen Impact boek review

10 duurzame dilemma’s: wat is nu beter?

Als je wilt bepalen wat nu het beste is, zul je naar meerdere aspecten moeten kijken (en dus niet bijvoorbeeld alleen de verpakking).

En helaas zijn er dan ook nog verschillende visies die elkaar tegenspreken (zoals over groene stroom en elektrische auto’s).

Ik heb mijn best gedaan om de dilemma’s in dit artikel zo goed mogelijk uit te zoeken voor je.

1. Biologisch eten in plastic of niet biologisch zonder plastic

Dit is een typisch voorbeeld van de plastic verpakking zien en daar op afknappen, niet kijkende naar de totale impact.

En dan heb ik het over de impact van de productie van een (biologisch) product en het gehele proces daarvan.

Wat blijkt? Je kunt beter biologisch eten verpakt in plastic kopen, dan niet biologisch eten zonder plastic.

Maar toch is het niet altijd zo zwart-wit, zo zou een lokaal product vaak nog de beste keuze zijn.

2. Voedselverspilling voorkomen of biologisch kopen

Voedselverspilling is een groot probleem over de hele wereld, dus dat moeten we sowieso zoveel mogelijk voorkomen.

Een dilemma dat ik vaak hoor is: mag ik nu eten kopen met zo’n 35% korting sticker (vanwege datum) of is biologisch eten beter?

Bij punt 1 was biologisch dus de beste keuze, maar in dit geval is dat voedselverspilling voorkomen (en is ook nog het goedkoopste).

3. (Beschermende) accessoires kopen van plastic

Als je eenmaal op de duurzaamheidstrein gestapt bent, dan ga je op een gegeven moment op élk product letten.

En dat is goed, want dat heeft de wereld nodig. Maar zorg dat je ook hierbij dan de beste afweging maakt in het geheel.

Een telefoonhoesje kopen is niet per se duurzaam, maar het is belangrijker om je nog minder duurzame telefoon te beschermen.

Ofwel: koop liever een hoesje dat niet zo duurzaam is, dan je telefoon kapot laten vallen en dat je die opnieuw moeten kopen.

Verborgen impact duurzaamheid

4. Duurzame doucheproducten vs waterverbruik

Vanwege chemische ingrediënten en microplastics stappen steeds meer mensen over op natuurlijke producten. Top!

Maar als je een shampoobar koopt die zorgt dat je langer onder de douche staat, maakt ie je douchesessie niet per se duurzamer.

De grootste impact qua douchen zit in het waterverbruik en slechts een klein deel in het product. Ofwel: liever minder vaak en/of korter douchen!

5. Lokaal kopen of laten bezorgen? 

Hoewel ik zo min mogelijk koop, is dit duurzame dilemma ook al in me opgekomen: wat is nu duurzamer qua logistiek?

Online laten bestellen, zelf lokaal kopen in de buurt of laten bezorgen bij een afhaalpunt en het daar gaan ophalen…

Dat hangt veelal af van hoe je naar de winkel/het afhaalpunt gaat. Als je loopt of fietst naar de winkel/afhaalpunt, is dat duurzamer.

Ga je met de auto naar de winkel of een afhaalpunt, dan is het duurzamer om het thuis te laten bezorgen (lees ook dit column).

6. Welk vervoersmiddel is nu beter?

Wanneer het kan, ga ik lekker te voet of met de fiets. Maar wat is naast dat dan het beste vervoersmiddel om te pakken?

Ik leerde dat je niet alleen moet kijken naar CO2 uitstoot, maar bijvoorbeeld ook naar bandenslijtage (dit zorgt voor microplastics.)

Je kunt beter gezamenlijk met meerdere mensen in de trein of (touring)bus reizen, dan met enkele mensen in een personenauto.

Vliegen is meestal de slechtste optie en dat is het al helemaal voor een korte reis qua afstand en duur. Pak dan liever de trein (lees hier meer per middel).

Duurzame dilemma's

7. Welk verpakkingsmiddel is het beste?

Wat ik ook een lastig dilemma vond/vind, is het kiezen van voedingsmiddelen op basis van verpakking.

Gelukkig vond ik onderstaand overzicht over de impact per verpakkingsmateriaal. Dit was best een openbaring…

Je zou denken dat plastic slechter is dan glas en glas met statiegeld is nog oké, maar glas voor de glasbak is meer belastend dan plastic.

Persoonlijk ervaar ik hierbij een ‘intern conflict’ omdat ik plastic en blik mijd vanwege gezondheidsredenen (ingrediënten zoals BPA).

Zo zie je dat ook ik maar een mens ben en het niet altijd plain and simpel is. Lees vooral ook even verder op basis van wat je dan het beste kiest.

Verpakkingsmateriaal duurzaam

8. Tweedehands of duurzame/eerlijke handel supporten

Hier nog zo’n aspect dat ik vaak hoor. Kan ik beter tweedehands kleding kopen of duurzame/eerlijke merken supporten?

Het antwoord is hierbij redelijk simpel; het is altijd beter om iets te kopen dat al gemaakt is (dus niet iets nieuws stimuleren).

Dit doe ik zelf voor vrijwel alle kledingstukken. Vind ik iets niet tweedehands en ‘moet’ ik nieuw kopen? Dan support ik bewuste merken.

9. Keukenpapier of wasbare doekjes

Bij mij gaat er niet zoveel keukenrol doorheen omdat ik het écht alleen gebruik als het nodig is, maar in gezinnen (met kinderen) denk ik wel.

Ik kreeg de vraag of het beter is keukenpapier te gebruiken (bomen kappen, transport, plastic, gifstoffen, afdanking) of wasbare doekjes (waterverbruik).

Het laatste is naar mijn idee duurzamer als je ze in de was gooit bij een wasje dat je toch al gaat draaien (handdoeken of beddengoed bijvoorbeeld).

Maar ook hierbij geldt dat je eigenlijk de hele ‘ketenanalyse’ moet uitvoeren om een goede beslissing te maken.

10. Waterkoker of water koken op gas

Een duurzaam dilemma waar ik zelf lange tijd mee in de knoop zat, is het gebruik van een waterkoker of koken op gas.

Het antwoord schijnt als volgt te zijn: als je groene stroom gebruikt is een waterkoker op elektriciteit beter, anders koken op gas.

En met koken op gas bedoel ik dan een fluitketel (of eventueel een klein pannetje mét deksel er op, dat kan natuurlijk ook, lekker minimalistisch).

Extra tips: kook niet meer dan nodig (geef er anders je planten mee water), stop de waterkoker eerder, ontkalk geregeld & houdt warm in een thermoskan.

P.S. dat ontkalken doe je dan natuurlijk niet met chemische schoonmaakmiddelen, maar op een verantwoorde manier van schoonmaken

Conclusie: werk op basis van de (totale) impact

Bovenstaande duurzame dilemma’s hebben je hopelijk een beter beeld gegeven qua duurzame stappen gebaseerd op het geheel.

En met het geheel bedoel ik dus de totale impact: niet alleen de verpakking, maar het gehele productieproces, transport en gebruik.

De meeste dilemma’s kon ik beantwoorden met behulp van het boek ‘Verborgen impact‘, dat dit soort zaken uitgebreid beschrijft.

Wil je het echt goed aanpakken? Begin dan met hetgeen dat de grootste impact heeft en het zal je verbazen wat dat is: zie de tabel hieronder.

Begin met zo min mogelijk spullen kopen en voedsel verspillen, en (vaker) plantaardig eten en maak je daarna druk over kleinere impact aspecten.

Als voorbeeld: daarna komen dus pas qua impact binnen de categorie douchen (op plek 9 in de top 10) de doucheproducten aan de beurt.

Feit blijft natuurlijk wel dat het goed is om te doen wat je kunt doen, dus als dat het switchen naar een bamboo tandenborstel is: altijd welkom!

Verborgen impact 2018
* let op: aan de hand van steeds betere ketenanalyses verandert de top 10, deze is van 2018. Volgens Saskia Mulder van @thesocialreporter staat spullen nog op één, vervoer nu op twee, huis op drie en eten op vier. Een tip om deze dame te volgen om op de hoogte te blijven dus!

Wil je weten wat jouw impact is op de aarde? Doe dan de Verborgen Impact check.

Nog meer boeken over duurzaamheid

Het Verborgen Impact boek is dus al een topper als het gaat om duurzaam leven. Wil je meer lezen? Dan hierbij nog wat tips:

En lees zeker ook eens mijn artikel met 101 tips om duurzamer te leven!

Heb jij nog voorbeelden van duurzame dilemma’s die je hebt uitgezocht? Laat het weten in een reactie!

Liefs Mariëlle

 

Dit artikel bevat affiliate links

Volg:
Deel dit artikel:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.